Question 1

Šta su kuleri za grafičke kartice i kada ih vredi kupiti?

Accepted Answer

Kuler za grafičku kartu je rashladno rešenje (ventilator i hladnjak) koje odvodi toplotu sa GPU-a i često pomaže i u hlađenju VRM/memorije, u zavisnosti od konstrukcije. Najčešće se kupuje kao zamena za neispravan ili preglasan originalni kuler, kada temperature skaču pod opterećenjem, ili kada želite tiši rad i stabilniji rad starijih grafičkih kartica. Dobro odabran aftermarket kuler može smanjiti temperaturu i buku, ali rezultat zavisi od kompatibilnosti, protoka vazduha i pravilne montaže (pasta/termalni jastučići).

Question 2

Kako da proverim kompatibilnost kulera sa mojom ATI ili nVidia grafičkom karticom?

Accepted Answer

Kompatibilnost se proverava prema konkretnom modelu GPU-a/PCB rasporedu i sistemu montažnih rupa. U ovoj kategoriji često se traže kuleri kompatibilni sa starijim ATI modelima (npr. 9200SE, 9250, 9550, 9600, X1050, X300, X550, X600, X700) i nVidia modelima (npr. 6200, 6500, 7100GS, 7200GS, 7300GS, 7300LE, 8400GS, MX400). Pre kupovine uporedite: (1) listu podržanih GPU/serija u specifikaciji proizvoda, (2) razmak montažnih rupa na kartici, (3) raspoloživ prostor u kućištu (visina/širina hladnjaka) i (4) tip konektora za napajanje ventilatora (2/3/4-pin). Ako se podaci razlikuju po reviziji kartice, oslonite se na specifikaciju konkretnog kulera i vizuelnu proveru PCB-a.

Question 3

Da li je 3600 RPM previše i kako to utiče na temperaturu i buku?

Accepted Answer

Brzina rotacije od 3600 RPM je relativno visoka i obično znači jači protok vazduha i potencijalno niže temperature, ali i veći rizik od primetne buke – naročito na maksimalnim obrtajima. Realan utisak zavisi od prečnika ventilatora, tipa ležaja, aerodinamike i kontrole obrtaja (PWM/DC). Ako je u specifikaciji navedeno da kuler radi oko 21 dBA, to obično znači da je merenje rađeno u kontrolisanim uslovima i često pri nižim obrtajima; u praksi buka može porasti kada ventilator radi na maksimumu. Idealno je birati model koji može da se reguliše (BIOS/softver) kako bi se postigao balans temperature i tišine.

Question 4

Šta znači nivo buke 21 dBA i da li je to stvarno tiho?

Accepted Answer

Nivo buke izražen u dBA (A-ponderisani decibeli) predstavlja subjektivno prilagođeno merenje glasnoće. Vrednost oko 21 dBA se na papiru smatra tihom, ali to nije univerzalna garancija tišine, jer: (1) proizvođači mogu meriti na različitim udaljenostima i pri različitim obrtajima, (2) u kućištu postoji dodatna buka od drugih ventilatora/napajanja, (3) ton buke (zviždanje, vibracije) može biti važniji od same brojke. Za realno tiši sistem važni su i antivibracijska montaža, kriva obrtaja i opšta ventilacija kućišta.

Question 5

Koliko je dobar protok vazduha 7.67 CFM i kako da ga tumačim?

Accepted Answer

CFM (cubic feet per minute) označava količinu vazduha koju ventilator pomera. Protok od 7.67 CFM je umeren i može biti dovoljan za starije ili štedljivije GPU-ove, pod uslovom da hladnjak ima dobar kontakt i da je kućište provetreno. Važno je znati da CFM sam po sebi ne govori sve: statički pritisak, oblik hladnjaka i usmerenost vazduha često imaju veliki uticaj. Ako je karta sklona visokim temperaturama ili je u loše provetrenom kućištu, potražite model sa boljim ukupnim rashladnim dizajnom ili mogućnošću viših obrtaja (uz kontrolu buke).

Question 6

Da li mogu sam da zamenim kuler na grafičkoj kartici i na šta da pazim?

Accepted Answer

Zamena je često izvodljiva kod kuće, ali zahteva pažnju. Ključne tačke: (1) proverite kompatibilnost (montažne rupe, dimenzije, konektor ventilatora), (2) očistite GPU od stare termalne paste i nanesite novu u odgovarajućoj količini, (3) proverite da li su memorijski čipovi/VRM pokriveni termalnim jastučićima ako to dizajn kulera zahteva, (4) zategnite šrafove ravnomerno da bi kontakt bio ujednačen, (5) testirajte temperature i stabilnost nakon montaže. Napomena: kod nekih kartica skidanje fabričkog hladnjaka može uticati na garanciju, pa je dobro proveriti uslove proizvođača grafičke kartice.

Question 7

Zašto izabrati Deepcool kuler za grafičku kartu i da li odgovara starijim modelima?

Accepted Answer

Deepcool je čest izbor u kategoriji kulera za grafičke kartice zbog dobrog odnosa cena/performanse i dostupnosti modela namenjenih i starijim GPU generacijama. Da li konkretan Deepcool kuler odgovara vašoj kartici zavisi od tačne liste kompatibilnosti (npr. za ATI 9200SE/9250/9550/9600/X1050/X300/X550/X600/X700 ili nVidia 6200/6500/7100GS/7200GS/7300GS/7300LE/8400GS/MX400), kao i od fizičkih dimenzija i montažnog sistema. Pre kupovine se oslonite na specifikaciju iz oglasa/proizvođača i uporedite je sa vašim modelom kartice, jer i unutar iste serije mogu postojati različite revizije PCB-a.